อยู่ในประเทศแผ่นดินไหวบ่อย เขากลัวบ้านจะพังกันไหม?
อยู่ในประเทศแผ่นดินไหวบ่อย เขากลัวบ้านจะพังกันไหม?
ญี่ปุ่นขึ้นชื่อว่าเป็นหนึ่งในประเทศที่เผชิญกับแผ่นดินไหวบ่อยที่สุดในโลก แต่คำถามคือ… คนญี่ปุ่นที่ใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางแรงสั่นสะเทือนเหล่านั้น เขากลัวไหมว่า “บ้านจะถล่ม”? และเขารับมือกับเรื่องนี้อย่างไร?
เราได้มีโอกาสพูดคุยกับ คุณฮายาชิ เคนจิ (Hayashi Kenji) พนักงานออฟฟิศวัย 45 ปี ที่อาศัยอยู่ในเมืองโอซาก้า ประเทศญี่ปุ่น และมีประสบการณ์ตรงกับแผ่นดินไหวหลายครั้งตลอดชีวิตของเขา
“ผมเคยชินกับมัน แต่ก็ไม่ประมาท”
“จริง ๆ แล้วมันไม่ได้มีแต่แผ่นดินไหวใหญ่แบบที่เห็นในข่าวนะครับ” คุณเคนจิเริ่มต้นเล่าให้ฟัง
“ที่ญี่ปุ่นมีแผ่นดินไหวเล็ก ๆ เกือบทุกวัน ส่วนใหญ่คนจะไม่รู้สึกด้วยซ้ำ เว้นแต่ว่ามันแรงมากจริง ๆ ผมเลยไม่ตกใจง่าย ๆ แล้ว แต่ก็ไม่เคยประมาท เพราะถ้ามีครั้งใหญ่จริง ๆ ความเสียหายก็เกิดได้ครับ”
เขาบอกว่าแผ่นดินไหวที่รู้สึกได้ชัด ๆ ก็จะมีประมาณ 3–4 ครั้งต่อปี และบางครั้งถึงขั้นทำให้ของในบ้านตกลงมา
โครงสร้างบ้านสำคัญที่สุด
“รัฐบาลญี่ปุ่นมีมาตรฐานก่อสร้างที่เข้มงวดมาก บ้านต้องสามารถทนแรงแผ่นดินไหวได้ในระดับหนึ่งเลย ไม่ใช่แค่โครงสร้างอาคาร แต่ยังรวมไปถึงพื้นฐานที่รองรับตัวบ้านด้วย”
คุณเคนจิยังเสริมอีกว่า คนญี่ปุ่นจำนวนมากนิยมต่อเติมหรือตรวจเช็กสภาพบ้านเป็นระยะ ๆ โดยเฉพาะเมื่อบ้านมีอายุเกิน 20 ปีขึ้นไป
“บางคนที่รีโนเวตบ้านเก่า เขาจะให้ความสำคัญกับการเสริมโครงสร้างใต้ดินด้วยนะครับ คล้าย ๆ กับที่ผมเคยเห็นในเว็บไซต์ก่อสร้างของไทย ที่พูดถึงพวกเสาเข็มไมโครไพล์ มันดูเป็นไอเดียที่ดีสำหรับพื้นที่ที่ดินอ่อนหรือบ้านเก่า”
คนญี่ปุ่นกลัวบ้านพังไหม?
“พูดตรง ๆ ว่าคนญี่ปุ่นก็กลัวครับ แต่เขาไม่ได้กลัวแบบตื่นตระหนก เขาจะวางแผนไว้ล่วงหน้า เช่น เตรียมกระเป๋าหนีภัย มีจุดนัดพบกับครอบครัว หรือแม้แต่เลือกซื้อบ้านที่ใช้วัสดุกันแผ่นดินไหวโดยเฉพาะ”
“บ้านที่สร้างใหม่จะมีเทคโนโลยีกันแผ่นดินไหว เช่น การใช้โครงเหล็ก การใส่โช้คอัพกันแรงสั่น บางบ้านมีระบบ ‘ลอยตัว’ ที่ช่วยลดแรงสะเทือนได้ด้วย”
คุณเคนจิยังบอกอีกว่า การดูแลจุดเล็ก ๆ ก็สำคัญไม่แพ้กัน
“อย่างเวลาผมเปลี่ยนชั้นวางของ หรือเปลี่ยนเฟอร์นิเจอร์ ผมจะเช็กว่ายึดแน่นหรือเปล่า บางทีแค่เปลี่ยนน๊อตใหม่ หรือขันให้แน่นขึ้น มันก็ช่วยลดความเสียหายได้แล้ว”
บทเรียนที่คนไทยควรรู้
แม้ว่าไทยจะไม่ได้อยู่ในเขตที่เกิดแผ่นดินไหวรุนแรงบ่อย ๆ เหมือนญี่ปุ่น แต่ก็ใช่ว่าจะไม่เคยเกิดขึ้น และที่น่ากังวลไม่แพ้กันคือ “ดินอ่อน” โดยเฉพาะในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ที่โครงสร้างบ้านมักทรุดตัวเมื่อผ่านไปไม่กี่ปี
“ผมเคยอ่านเจอว่าไทยมีการใช้เสาเข็มไมโครไพล์ ในการแก้ปัญหาบ้านทรุด น่าสนใจมากครับ เพราะมันคล้ายกับแนวคิดของญี่ปุ่นในการเสริมฐานรากให้มั่นคง แค่คนละจุดประสงค์เท่านั้นเอง”
สรุป
จากบทสัมภาษณ์กับคุณฮายาชิ เคนจิ เราได้เห็นชัดเจนว่าคนญี่ปุ่นไม่ได้อยู่แบบกลัวตลอดเวลา แต่เขาอยู่ด้วยความเข้าใจและการเตรียมพร้อมอย่างมีระบบ ทั้งในเรื่องของจิตใจ อุปกรณ์ และโครงสร้างบ้าน
สำหรับคนไทย การเรียนรู้จากวิธีคิดเหล่านี้สามารถช่วยลดความเสี่ยงในอนาคตได้ แม้ว่าเราอาจไม่ได้เผชิญแผ่นดินไหวบ่อย แต่ปัญหาเรื่องโครงสร้างบ้าน เช่น บ้านทรุด ดินอ่อน หรือการต่อเติมที่ไม่ได้มาตรฐาน ก็อาจส่งผลร้ายได้เช่นกัน